Rewolucja w stażu pracy od 2026! Umowa zlecenie i działalność gospodarcza wliczane do lat pracy.

Pracowałeś 10 lat na zleceniu? Dla prawa pracy liczył się tylko etat. Rząd chce to zmienić.

Miliony Polek i Polaków przez lata budowały swoje doświadczenie zawodowe, prowadząc własną firmę lub pracując na umowach cywilnoprawnych. W świetle Kodeksu pracy ich staż pracy wynosił jednak zero. Do tej pory liczyły się wyłącznie okresy zatrudnienia na etacie, co prowadziło do absurdalnych i niesprawiedliwych sytuacji.

Rząd dostrzegł ten problem. Po zakończeniu całego procesu legislacyjnego, 16 października 2025 roku Prezydent podpisał ustawę (opublikowaną w Dzienniku Ustaw ok. 21 października), która ma na celu zrównanie statusu pracowników niezależnie od formy zatrudnienia. To prawdziwa rewolucja, która wpłynie na wymiar urlopów, dodatki i świadczenia dla ogromnej grupy aktywnych zawodowo osób.

Jako eksperci Biura Rachunkowego PERFECTA, wyjaśniamy, co dokładnie się zmieni, kto zyska najwięcej i jakie nowe obowiązki czekają pracodawców.

Koniec z nierównym traktowaniem. Co wliczy się do stażu pracy od 2026 roku?

Zgodnie z uchwaloną ustawą, od 1 stycznia 2026 roku, do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, wliczane będą nie tylko okresy pracy na etacie, ale również:

• Okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej.
• Okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub umowy o świadczenie usług.
• Okresy współpracy z osobami prowadzącymi działalność lub wykonującymi ww. umowy.
• Okresy bycia członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej.
• Okresy prowadzenia działalności zarobkowej za granicą.

Co ważne, do stażu pracy będzie wliczany także okres zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, jeśli były w tym czasie opłacane składki z budżetu państwa.

Należy jednak podkreślić, że nowe przepisy nie obejmują okresów pracy na podstawie umowy o dzieło, która co do zasady nie podlegała oskładkowaniu ZUS.

Co w praktyce zyskają Pracownicy?

Dla milionów osób nowe przepisy oznaczają dostęp do świadczeń, które do tej pory były dla nich niedostępne. Najważniejsze korzyści to:

• Dłuższy urlop wypoczynkowy: Po wliczeniu lat pracy na umowie zleceniu lub działalności, wielu pracowników przekroczy próg 10 lat stażu pracy, co da im prawo do 26 dni urlopu zamiast 20.
• Prawo do nagród jubileuszowych i odpraw: W firmach, gdzie takie świadczenia są przewidziane, wreszcie będą one dostępne również dla osób z doświadczeniem spoza etatu.
• Większe szanse na rynku pracy: Nowe zasady ułatwią dostęp do stanowisk w sektorze publicznym i prywatnym, gdzie formalnie wymagany jest określony, udokumentowany staż pracy.

Dokumentem potwierdzającym te okresy będzie co do zasady zaświadczenie wydane przez ZUS. W przypadku braku zgłoszenia do ZUS, ciężar udowodnienia danego okresu będzie spoczywał na pracowniku.

Pracownicy muszą pamiętać o kluczowym terminie. Ustawa daje im 24 miesiące (licząc od 1 stycznia 2026 r., a więc do końca 2027 r.) na udokumentowanie i przedstawienie pracodawcy zaświadczeń o okresach pracy na zleceniu lub JDG.

Nowe obowiązki Pracodawców – na co trzeba się przygotować?

Choć zmiana jest słuszna, dla pracodawców oznacza nowe, konkretne obowiązki administracyjne i finansowe. Przygotowania warto zacząć już teraz.

• Weryfikacja stażu pracy: Każdy pracodawca będzie musiał na nowo ustalić staż pracy swoich pracowników, uwzględniając dostarczone przez nich dokumenty (np. zaświadczenia z ZUS).
• Aktualizacja wymiaru urlopów: Należy przygotować się na konieczność zaktualizowania wymiaru urlopów dla wielu członków zespołu.
• Wzrost kosztów: Wliczenie dodatkowych lat do stażu pracy może uruchomić prawo do nagród jubileuszowych czy wyższych odpraw, co należy uwzględnić w budżecie firmy.
• Dostosowanie przepisów wewnętrznych: Może być konieczne zaktualizowanie regulaminów pracy lub wynagradzania.
• Zarządzanie procesem w czasie: Pracodawcy muszą być świadomi, że pracownicy mają 24 miesiące na dostarczenie dokumentów. Oznacza to, że proces aktualizacji stażu pracy w firmie może być rozłożony w czasie i potrwać nawet do początku 2028 roku.

Długi okres vacatio legis (czas od uchwalenia do wejścia w życie ustawy) ma dać firmom czas na płynne wdrożenie tych zmian.

Ważne pytania i odpowiedzi (FAQ)

Czy te przepisy na pewno wejdą w życie?
Tak, to już jest pewne. Na dzień 29 października 2025 r. ustawa przeszła już cały proces legislacyjny. Została przyjęta przez Sejm i Senat, 16 października 2025 r. podpisana przez Prezydenta, a następnie opublikowana w Dzienniku Ustaw (ok. 21 października). Przepisy bez wątpliwości wejdą w życie 1 stycznia 2026 r.

W jaki sposób pracownik ma udowodnić lata pracy na zleceniu?
Podstawowym dokumentem będzie zaświadczenie z ZUS, potwierdzające okresy, za które były odprowadzane składki. W innych przypadkach pracownik będzie musiał udowodnić dany okres na ogólnych zasadach dowodowych (np. przedstawiając umowy, rachunki).

Od kiedy dokładnie zaczną obowiązywać nowe zasady?
Projekt zakłada, że nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku.

Sprawiedliwa zmiana, która wymaga przygotowania

Wliczanie umów zleceń i działalności gospodarczej do stażu pracy to krok w stronę bardziej sprawiedliwego rynku. Dla pracodawców to jednak wyzwanie organizacyjne i finansowe, do którego warto podejść z odpowiednim planem.

Prawidłowe ustalenie nowego stażu pracy i naliczenie związanych z nim świadczeń będzie kluczowe dla uniknięcia błędów i ewentualnych sporów. Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoja firma jest w pełni przygotowana na te zmiany, skorzystaj ze wsparcia ekspertów.

Skontaktuj się z nami – przygotujemy Twoje kadry na nowe przepisy!

Autor: Monika Kala-Gruba, Kierownik działu kadr i płac